Wzornictwo w XXI w.

Wzornictwo, design to dużo więcej niż projektowanie rzeczy pięknych. W obecnych czasach to niewielka część prawdy o tym zawodzie. Design stał się dziedziną aktywności ludzkiej mającą wpływ na główne dylematy i wyzwania współczesności. Służąc swemu podstawowemu celowi jakim jest reagowanie na potrzeby ludzi; fizyczne, intelektualne, a nawet duchowe, design wpływa na jakość życia społeczeństwa. Sprawia, że jako społeczeństwo żyjemy nie tylko wygodniej i ciekawiej, ale również sensowniej z punktu widzenia rozwoju własnego i rozwoju całej wspólnoty.

Stymulując odpowiednie zasady kooperacji ludzi oraz wspomagając grupy społeczne, którym winniśmy wsparcie (dzieci, osoby starsze, niepełnosprawne, wykluczone) projektowanie pomaga budować właściwe relacje społeczne. Poprzez kształtowanie otaczającej przestrzeni również tej publicznej, projektowanie może tworzyć miejsca interakcji o charakterze społecznym, gospodarczym czy nawet politycznym. Miejsca wypoczynku, edukacji, wspólnej zabawy.

Design ma wpływ na poziom oraz jakość produkcji i usług, czym oddziałuje na modele konsumpcji oraz reguluje wpływ gospodarki na środowisko. Poprzez wybór proekologicznych materiałów i technologii oraz projektowanie właściwych modeli życia, projektowanie przedmiotów i procesów, obok zmian energetycznych i prawnych, oddziałuje decydująco na klimat i czystość planety.

Czerpiąc wprost z rozwoju technologii cyfrowych, projektowanie dba o zachowanie właściwych relacji pomiędzy samą technologią a ludźmi, starając się eliminować zagrożenia jakie stwarza oraz wykorzystywać jej potencjalne zalety. Poprzez projektowanie promować można bowiem postawy empatii, współdziałania, racjonalizmu, a przeciwdziałać alienacji, konfliktom, kolportowaniu nieprawdy i ograniczaniu wolności.

Jest to więc dziedzina aktywności ludzkiej o wielkim potencjale zmieniania świata w lepszym kierunku. Działanie wielowątkowe, ciekawe, o zróżnicowanych polach oddziaływania. Według wszelkich prognoz design wymieniany jest wśród zawodów przyszłości, którego znaczenie wzrośnie, co gwarantować będzie jego stabilność jako źródła utrzymania.

Daje się to odczytać z wypowiedzi europejskich polityków oraz priorytetów przyjętych przez Komisję Europejską.  Powstała idea Nowego Europejskiego Bauhausu, mająca na celu łączenie różnych rzeczywistości. Kryzys COVID pokazał, że wiele tematów jest ze sobą powiązanych, a nowe myślenie pochodzi z przełamywania silosów mentalnych, tak jak zrobił to ruch Bauhausu sto lat temu.

Nowy Europejski Bauhaus chciałby ułatwić wymianę wiedzy między ludźmi w całej Europie, dbając o to, aby forma naszej egzystencji podążała za potrzebami naszej planety. Celem jest stworzenie ruchu projektowego integrującego trzy wymiary: zrównoważony rozwój (w tym cyrkularność), jakość doświadczenia (w tym wysoka estetyka) oraz integracja społeczna (w tym przystępność cenowa rozwiązań). W przyszłości kreatywność polegać będzie na znajdowaniu niedrogich, integracyjnych i atrakcyjnych rozwiązań odpowiednich dla wyzwań klimatycznych i ekologicznych.

Zapraszamy do współdziałania wszystkie osoby, które sprzyjają powyższym celom. Dotyczy to kandydatów na studia, partnerów biznesowych i instytucjonalnych, promotorów sztuki i designu oraz osoby piszące na ten temat.

dr hab. Grzegorz Niwiński, prof. ASP
Dziekan Wydziału Wzornictwa ASP w Warszawie

Wystąpienie Ursuli von der Leyen, przewodniczącej Komisji Europejskiej

Strona Nowego Europejskiego Bauhausu